Promieniowanie elektromagnetyczne.html

 
ca de en es fr it nl no pl pt ru ro fi sv tr vo


 

Fala elektromagnetyczna
Fala elektromagnetyczna
Widmo fal elektromagnetycznych
Widmo fal elektromagnetycznych
Spektrum fal elektromagnetycznych
Spektrum fal elektromagnetycznych
Widmo fal elektromagnetycznych A - fale radiowe bardzo długie, B - fale radiowe, C - mikrofale, D - podczerwień, E - światło widzialne, F - ultrafiolet, G - promieniowanie rentgenowskie, H - promieniowanie gamma, I - widmo światła widzialnego
Widmo fal elektromagnetycznych A - fale radiowe bardzo długie, B - fale radiowe, C - mikrofale, D - podczerwień, E - światło widzialne, F - ultrafiolet, G - promieniowanie rentgenowskie, H - promieniowanie gamma, I - widmo światła widzialnego

Promieniowanie elektromagnetyczne (fala elektromagnetyczna) - rozchodzące się w przestrzeni zaburzenie pola elektromagnetycznego. Zaburzenie to ma charakter fali poprzecznej, w której składowa elektryczna i magnetyczna są prostopadłe do siebie a obie są prostopadłe do kierunku rozchodzenia się promieniowania. Oba pola indukują się wzajemnie - zmieniające się pole elektryczne wytwarza zmienne pole magnetyczne, a zmieniające się pole magnetyczne wytwarza zmienne pole elektryczne. Źródłem pola EM jest poruszający się ładunek elektryczny. Gdy ładunek jest przyspieszany, jest emitowane promieniowanie elektromagnetyczne. Najczęściej źródłem tego promieniowania jest ładunek wykonujący drgania.

Spis treści

edytuj Podstawy teoretyczne

1. Istnienie fali elektromagnetycznej przewidział James Clerk Maxwell w roku 1861.

2. Pierwszej emisji i odbioru fal elektromagnetycznych dokonał Heinrich Hertz w roku 1887.

Z równań Maxwella w przestrzeni nie zawierającej ładunków (w próżni) wynika:

\nabla^2 \mathbf{E} = \mu \varepsilon\frac{\partial^2}{\partial t^2} \mathbf{E}
\nabla^2 \mathbf{H} = \mu \varepsilon\frac{\partial^2}{\partial t^2} \mathbf{H}

gdzie

H - natężenie pola magnetycznego,
E - natężenie pola elektrycznego

Równania te są liniowymi równaniami różniczkowymi fali rozchodzącej się z prędkością \frac{1}{\sqrt{\mu \varepsilon}}. Gdzie: \varepsilon to przenikalność elektryczna, a μ to przenikalność magnetyczna. W próżni prędkość ta osiąga wartość

c = \frac{1}{\sqrt{\mu_0 \varepsilon_0}}

Gdzie przenikalności z indeksem 0 odnoszą się do próżni. Rozwiązaniem różniczkowych równań Maxwella są równania fali biegnącej. Dla fali płaskiej rozchodzącej się w kierunku x równania te mają postać:

E(x,t)=E_{0}\sin \left( 2\pi \nu t-\frac{2\pi }{\lambda }x \right)
H(x,t)=H_{0}\sin \left( 2\pi \nu t-\frac{2\pi }{\lambda }x \right)

gdzie

E0 - amplituda natężenia pola elektrycznego,
H0 - amplituda natężenia pola magnetycznego,
ν - częstotliwość fali elektromagnetycznej,
λ - długość fali.

Równania Maxwella i ich rozwiązanie pozwoliło połączyć pole elektryczne i magnetyczne w jedno pole elektromagnetyczne i pokazało bezpośredni związek tego pola ze światłem.

3. Promieniowanie elektromagnetyczne, choć jest falą, jak wynika z równań Maxwella, jest równocześnie strumieniem kwantów - fotonów. Im mniejsza długość fali, tym bardziej ujawnia się cząsteczkowa natura promieniowania elektromagnetycznego. Energia kwantu zależy od długości fali zgodnie ze wzorem:

E = h c / \lambda\,.

edytuj Własności promieniowania

Promieniowanie elektromagnetyczne rozchodząc się objawia swe własności falowe zachowując się jak każda fala, ulega interferencji, dyfrakcji, spełnia prawo odbicia i załamania.

Rozchodzenie się fali w ośrodkach silnie zależy od ośrodków oraz częstotliwości fali. Fala rozchodząc się w ośrodku pobudza do drgań cząsteczki, atomy i elektrony zawarte w ośrodku, które są źródłami fal wtórnych, zmieniając tym samym warunki rozchodzenia się fali w stosunku do próżni.

Powstawanie i pochłanianie promieniowania elektromagnetycznego wiąże się ze zmianą ruchu ładunku elektrycznego.

Własności promieniowania elektromagnetycznego silnie zależą od długości fali (częstotliwości promieniowania) i dlatego dokonano podziału promieniowania elektromagnetycznego ze względu na jego częstotliwość.

edytuj Widmo fal elektromagnetycznych

Fale elektromagnetyczne zależnie od długości fali (częstotliwości) przejawiają się jako (od fal najdłuższych do najkrótszych):

Pasmo Długość [m]
Fale radiowe >10-4
Mikrofale 3·10-1 - 3·10-3
Podczerwień 10-3 - 7,8·10-7
Światło widzialne 7,8·10-7 - 4·10-7
Ultrafiolet 4·10-7 - 10-8
Promieniowanie rentgenowskie 10-8 - 10-11
Promieniowanie gamma <10-11

Granice poszczególnych zakresów promieniowania elektromagnetycznego są umowne i nieostre. Dlatego promieniowanie o tej samej długości może być nazywane falą radiową lub mikrofalą - w zależności od zastosowania. Graniczne promieniowanie gamma i promieniowanie rentgenowskie rozróżnia się z kolei ze względu na źródło tego promieniowania. Najdokładniej określone są granice dla światła widzialnego. Są one zdeterminowane fizjologią ludzkiego oka.

edytuj Zobacz też

edytuj Linki zewnętrzne

All Right Reserved © 2007, Designed by Stylish Blog.