Kognitywistyka.html

Ten artykuł wymaga dopracowania zgodnie z zaleceniami edycyjnymi.
Dokładniejsze informacje o tym, co należy poprawić, być może znajdują się na stronie dyskusji tego artykułu w sekcji Dopracować
Po likwidacji wskazanych powyżej niedoskonałości prosimy usunąć szablon {{Dopracować}} z kodu tego artykułu.

edytuj Definicja

Kognitywistyka - dziedzina nauki zajmującą się zjawiskami dotyczącymi działania umysłu, w szczególności ich modelowaniem. Na jej określenie używane są też pojęcia nauki kognitywne (ang. Cognitive Science), bądź nauki o poznaniu.

Kognitywistyka jest nauką multidyscyplinarną, znajduje się na pograniczu dziedzin psychologii poznawczej, neurologii, filozofii umysłu, sztucznej inteligencji oraz lingwistyki (lingwistyka kognitywna).

Główne obszary badawcze w obrębie tej dziedziny to reprezentacja wiedzy, język, uczenie się, myślenie, percepcja, świadomość, podejmowanie decyzji oraz inteligencja (inteligencja kognitywna).

edytuj Historia

Konferencja MIT- 11 wrzesień 1956 (m.in. Shannon, Newell i Simon, Chomsky, Miller) : "dzień,w którym kognitywistyka wyskoczyła z łona cybernetyki i stała się szanowanym, interdyscyplinarnym przedsięwzięciem realizowanym na swój własny rachunek" (George Miller, 1979).

Kognitywistyka jako samodzielna dziedzina nauki wyodrębniła się w roku 1975 w Stanach Zjednoczonych. W roku 1976 zaczęto wydawać kwartalnik Cognitive Science. Program badaczy kognitywistyki został przedstawiony w tym samym roku przez Allena Newella oraz Herberta Simona w artykule Informatyka jako badania empiryczne.

edytuj Pierwsza rewolucja wiedzy o poznaniu i powstanie psychologii empirycznej

Thomas Hobbes - umysł jako kalkulator
David Hume- próba stworzenia mechaniki umysłu (na wzór Newtonowskiej mechaniki klasycznej)
powstanie psychofizyki ( Wundt, Weber,Fechner, Helmholtz)
behwioryzm (Watson)

edytuj Druga rewolucja wiedzy o poznaniu i powstanie kognitywistyki

powstanie dyscyplin obliczeniowych (lata 40 i 50 XX w.)
powstanie i rozwój psychologii poznawczej (1956)
dalszy rozwój neurobiologii i narodziny neuronauki
rewolucja poznawcza w językoznawstwie (Chomsky)

edytuj Cele

Celami kognitywistyki są:

wyjaśnienie procesów myślowych,
ich symulacja komputerowa,
rozwój różnych inteligentnych urządzeń.

edytuj Działy kognitywistyki

Wyróżnia się też kognitywistykę symboliczną i subsymboliczną.

edytuj Kognitywistyka symboliczna

Kognitywistyka symboliczna koncentruje się na modelowaniu świadomych i abstrakcyjnych procesów myślowych, samoświadomości (metakognitywistyka, ang: metacognition), kognitywnym podejmowaniu decyzji (cognitive decision-making) i inteligencji socjokognitywistycznej/kognitywnej jako uniwersalnej własności jednostki, grupy, organizacji ludzkich i robotów. Tego typu działalność prowadzi do rozwoju nowego podejścia integrującego paradygmaty teorii systemów, inżynierii, nauk społecznych i kognitywistyki, tzw. inżynierii socjokognitywistycznej (lub socio-kognitywistycznej) rozwijanej przez A.M. Gadomskiego w ramach meta-teorii TOGA.

Jednym z ważnych, a nierozwiązanych jeszcze wystarczająco problemów kognitywistyki jest definicja świadomości, czyli zdolności syntezy i myślenia o własnym myśleniu.

edytuj Kognitywistyka subsymboliczna

Kognitywistyka subsymboliczna bazuje głównie na wyjaśnianiu procesów myślowych w mózgu ludzkim opartych na funkcjonowaniu sieci neuronowych. Coraz popularniejszym paradygmatem kognitywistyki subsymbolicznej staje się nauka, w której łączy się wzorce i modele pochodzące z tradycyjnych nauk o poznawaniu, psychologii, neurobiologii i wielu innych subdyscyplin nauk przyrodniczych.

Jednym z najbardziej znanych specjalistów w tej dziedzinie w Polsce jest Włodzisław Duch.

edytuj Bibliografia

Wykłady Włodzisława Ducha
Wprowadzenie do inżynierii socjo-kognitywistycznej- Włoska Agencja Badawcza ENEA, Adam Maria Gadomski
Cognitive Science - hasło ze Stanford Encyclopedia of Philosophy (ang.)

edytuj Zobacz też

edytuj Linki zewnętrzne

Kognitywistyka.net - polski wortal poświęcony kognitywistyce
Polskie Towarzystwo Kognitywistyczne
Cognitive Daily